Update 2025

Hoi allemaal,

Laatste update dateert alweer van mid-April, dus hoog tijd voor een nieuwe update!

Eind April hebben we geholpen met het verhuizen van een olifant bull, altijd speciaal om met deze grote dieren te werken. Dr Maaike van N/a'an ku sê heeft de olifant gedart, omdat hij naar een reservaat van N/a'an ku sê ging. Wij hebben geholpen met het laden en de transport. Een Nederlandse filmcrew was aanwezig voor het programma Dierendokter in het Wild, voor Zapp, dus wie weet zie je dit binnenkort terug op tv ;)  

Mei was een drukke maand. De eerste dag van mei begon met het darten van een paar gouden wildebeest gnoes. Onder de gouden gnoes is het een probleem dat niet alle bullen vruchtbaar zijn. Deze individuen werden verkocht, en de grootse moesten we daarom testen, om te kijken of hij vruchtbaar was. Zaad wordt afgenomen, en onder de microscoop bekeken, gelukkig was de bul helemaal goed! De volgende dag gingen we naar het zuiden, waar we gedurende een week een boel springbokken, impala’s, gnoes, oryxen, blesbokken, elanden, giraffen, nyalas, lechwes en sables hebben gedart. Ook hebben we een neushoorn behandeld die op de een of andere manier zijn teen verloren was. Een hoop verschillende diersoorten bij elkaar!

Midden mei kregen we een telefoontje die we liever niet willen… Een neushoorn koe was gestroopt, en had een kalf van zo’n 1 á 2 weken. De boer dacht dat het karkas al zo’n 2/3 dagen oud was, en het kalfje was zo desperaat, dat ze aan de kleren van de boer zoog toen hij haar vond. Het was ver in het diepe zuiden, dus we kwamen pas in de avond aan. Gelukkig had ze wat water gedronken van de boer, maar alsnog was ze zeer gedehydreerd en had een laag bloedsuiker. We gaven haar medicatie zodat ze kalm werd, en deden een blinddoek om. Eén van de badkamers in het huis werd omgetoverd tot een neushoorn-stal en gedurende de nacht bleven we bij haar, en probeerde haar aan de fles te krijgen. Ze was erg moe, en wilde niet drinken, ze sliep bijna de hele nacht. Gelukkig in de ochtend begon ze uiteindelijk de fles aan te nemen! De boer en zijn familie besloten dat ze zelf het kalfje groot wilde brengen, dus we bleven een dag extra om ze te helpen. Het grootbrengen van een neushoorn kalf is geen gemakkelijke taak! Elke twee uur de fles, ook ’s nachts, en 24/7 aandacht geven. Na zo’n week begon een probleem te ontstaan, ze ‘lekte’ urine vanaf naar navelstreng. Dit is een conditie wat patent urachus heet, en komt nogal eens voor bij paardenveulens. Dit betekent dat de verbinding tussen de urineblaas en de navel, die normaal gesproken na de geboorte zou sluiten, nog open is. Ze lekte dus urine via haar navel. Soms heelt het vanzelf, en we wilden natuurlijk liever niet een neushoorn kalf opereren! Dus we keken het aan, en hoopte dat het vanzelf zou verbeteren. Helaas gebeurde dat maar niet, en een maand later dachten we, nu moeten we gaan ingrijpen. Gelukkig op het moment dat we de operatie gingen inplannen, stopte het lekken! Ze doet het nu goed, en haar naam is Elsa.

Na twee dagen thuis te zijn geweest, belde het volgende noodgeval… Een neushoorn bul had een stuk draad om zijn voet. Toen we aankwamen, was het erg, het stuk draad had al flink in het been ingesneden. Flinke dosis antibiotica, pijnstilling en verband, en we zijn nog 3 keer terug geweest om het te behandelen. Verder zijn we druk geweest met giraffen! Niet om een leuke reden, om de een of andere reden is er een hoog sterfte getal onder giraffen in Namibië. We weten niet waarom… Boeren rapporteren dode giraffen, en sommige zijn ziek; ze zonderen zich af van de kudde, lijken blind en verliezen hun angst voor mensen. Sommige hebben bultjes. We hebben getest voor rabies, maar dat lijkt het niet te zijn. We hopen nu voldoende samples bij elkaar te hebben gekregen om ze naar Zuid-Afrika te sturen, zodat ze het op van alles kunnen testen.

Begin Juni kregen we een whatsapp vanuit Angola. Neushoorns ontsnapt, kunnen jullie komen? Het was een plek die we niet kenden, het contact ging via Google Translate en de vraag was maar of we überhaupt de neushoorn te pakken zouden krijgen! Een heel avontuur begon! Met onze kleine truck en giraffe/neushoorn trailer gingen we de grens over, en hebben we de volgende ochtend een trailer voor koeien ‘omgetoverd’ tot een neushoorn trailer. De koe en haar kalf waren inmiddels al ver weg van de farm, maar gelukkig hadden de rangers ze niet uit het oog verloren. Met één iemand die Engels sprak, en een hoop anderen gingen we op pad. Ulf dartte de koe eerst, maar die vloog als een raket ervandoor! Binnen een paar minuten hadden we geen idee waar ze waren, en het team ging te voet verder. De grond was echter hard, dus we konden geen sporen volgen. Stress!!! Want inmiddels was het al 40 minuten geleden dat ze gedart was! Neushoorns zijn erg gevoelig voor de drugs. Gelukkig, voor we wilden opgeven zagen we haar, diep in slaap met haar kalf bij haar. Ulf dartte het kalf, en omdat we nauwelijks ademhaling zagen bij de koe, moesten we het kalf wegjagen zodat we de koe konden helpen. Ulf en ik kregen haar weer aan het ademen, maar nu waren de Angolezen weg met de auto om het kalfje in de gaten te housen! Ik erachter aan (met al mijn sporen-kennis… niet :p) maar gelukkig vond ik de auto, en het kalf was al bijna aan het slapen. De enige Engels sprekende persoon stuurde ik terug naar Ulf, zodat ze de trailers in positie konden krijgen. Met handen en voeten wees ik wat de Angolezen moesten doen, en we kregen het kalf op en liepen het naar de trailer die inmiddels aankwam. Kalf geladen, en door naar de moeder! Gelukkig was die trailer ook in positie, en konden we haar ook inladen. Via een heel aantal zandweggetjes reden we terug naar het reservaat, en in de nacht lieten we ze weer vrij. Dit was nou echt zo’n job die je eigenlijk niet wilt doen – all the odds were against us! Maar het werkte wonder boven wonder goed uit!

De volgende dag reden we naar huis, we kwamen aan in de avond, en de volgende ochtend vroeg konden we weer naar de volgende job in het zuid-oosten van Windhoek, wat al lang gepland stond, anders hadden we het verschoven 😉 Een boel impalas, en een paar sables en nyalas gingen naar een andere farm. De dag erna weer op naar het noorden, waat we op verschillende farms een boel sables, roans, zwarte en gouden gnoes, en lechwes gedaan hebben.

Terwijl we bezig waren op de ene farm, in de buurt van de Ugab rivier (Vingerklip), kregen we een telefoontje van een lodge net onder Etosha. Daar was een leeuw mannetje uit Etosha ontsnapt, en hij liep al bijna een week rond in de buurt van de lodge. Geen fijne gedachten, aangezien de gasten in de avonden naar hun kamers moesten lopen in het donker! We gingen erheen, de leeuw kwam elke avond naar een karkas om te eten, dus het perfecte moment om hem te darten. Maar nee hoor, de leeuw was te slim. Hij kwam niet. Wij weer terugrijden om ons werk in de buurt van Ugab af te maken (bijna 200km – één kant op), en daarna weer terug naar de lodge onder Etosha. Zo zijn we 2 keer heen en weer geweest, en toen waren we het zat… Deze leeuw was te slim! We moesten zwaarder geschut inschakelen, en een helikopter kwam. Binnen 20 minuten was de leeuw gedart, supersnel haha! De leeuw werd wakker gemaakt in een speciale krat, en in Etosha weer vrijgelaten.

Twee dagen thuis, en nu weer naar het diepe zuiden, de Kalahari in! Op twee verschillende farms hebben we een paar gnoes, en een boel giraffen gedart, die allemaal zijn verplaatst. Daarna konden we door naar het centrale deel van Namibië, waar twee leeuwen ontsnapt waren, die hebben we weer teruggebracht. Gelukkig was dit was makkelijker dan de andere leeuw 😉 De volgende dag hebben we weer een boel giraffen gedart oost van Windhoek, die gingen allemaal naar een andere farm. Eind juni werd er een cursus voor wild-dierenartsen gegeven bij Mount Etjo. Ulf was één van de sprekers. Ook kwam een dierenarts van Zuid-Afrika over die enorme aantallen dieren dart, het was erg gaaf om te leren van zijn al zijn ervaringen. We hebben een paar dieren gedart, met een immobilisatie mix die hij heeft ontwikkeld. Hierbij wordt er een laag percentage aan gevaarlijke opioïden gebruikt, en meer van een soort spierverslappers. Het is opvallend dat onze Namibische dieren toch echt een stuk sterker zijn dat de Zuid-Afrikaanse, onze dieren hebben wat meer drugs nodig 😉

Begin Juli hebben we 10 neushoorns en 4 kalfjes gedart, in één dag! De volwassen dieren werden onthoornd, en bij de kalfjes werd DNA afgenomen. Drukke dag, maar erg leuk. Helaas besloot de ene neushoorn koe (zo’n 1500-1800kg) vol op mijn voet te staan… Geen ervaring die ik iemand zal aanraden haha! Eerst ging het wel, maar naarmate de dag vorderde werd lopen wel erg lastig. Gelukkig hebben we altijd een hele apotheek bij ons, dus na een aantal goeie pijnstillers ging het goed. De volgende dag hebben we nog drie neushoorns onthoornd. Hebben jullie het verhaal onthouden van de neushoorn koe die begin dit jaar beschoten was...? We hebben haar onthoornd, de wonden zijn  mooi geheeld, en je ziet nauwelijks nog enige littekens!

Een paar dagen later  moesten we naar het zuiden, want een jonge neushoorn bul was gezien met iets wat leek op een abces rondom zijn penis. De farm was ver weg, dus tegen de tijd dat we aankwamen was het al avond. We hebben Elsa weer ontmoet sinds lange tijd, ze groeit goed, en draagt een pyjama gedurende de koude nachten 😉 De volgende ochtend hebben we de bul gedart, maar de hele penis was gezwollen en puilde uit. Er was eigenlijk niks wat we konden doen. Met suiker en een katheter in de penis hebben we geprobeerd te boel te reduceren, maar het hielp maar weinig. Helaas konden we niet veel meer doen. De volgende dag leek hij iets beter, maar de dag erna was het heel slecht, en is hij doodgeschoten. Helaas kunnen we niet alles redden, en dit was voor de bul de beste oplossing...

Twee dagen later gingen we naar een andere farm, nu voor een neushoorn koe wat ‘iets’ bij haar vagina had. We denken dat een bul haar gestoken heeft met zijn hoorn, en haar hele vagina was gescheurd aan de binnenkant. Een flinke dosis antibiotica en moeder natuur moet de rest doen. We hopen dat dit uiteindelijk geen consequenties heeft voor een eventuele drachtigheid in de toekomst. Daarna even naar huis, en daarna een 50’’ sable gedart in het zuiden (erg grote horens, veel geld waard!), en toen weer op naar centraal Namibië, we rijden wat af! Ditmaal een boel sables gedart, de jonge bullen moesten uit de kudde gehaald worden. De grote sable bul had een probleem met zijn penis. Nog even en we kunnen ons kwalificeren als gynaecologen! Een deel moest geamputeerd worden, en helaas betekent dit dat hij niet meer zal kunnen dekken. De bul is al redelijk oud, dus gelukkig heeft hij zijn goede genetica (50’’+ horens) kunnen doorgeven. Verder hebben we een lelijke strik van een wrattenzwijn afgehaald.

Gelukkig hadden we een paar dagen ‘vrij’, voor een nieuwe grote trip begon… We gingen weer naar het zuidoostelijke puntje van Angola, waar we vorig jaar een boel olifanten een halsband omgegeven hebben. Het is zo gaaf en een eer om in dit Nationale Park te mogen werken! Er was een stuk meer water dan vorig jaar, dus de dieren waren meer verspreid, maar alsnog, een hoop gezien! We hebben 5 buffels gedart, waarvan twee ik bij kon zijn met de auto! Mijn eerste buffels, zo gaaf! Wat een grote dieren! Verder hebben we een paar sables, roan en een zebra gedaan. Een aantal dieren konden we redelijk in de buurt van het kamp doen, dus de Angolese delegatie kon meehelpen, dit was erg leuk, een mooie kans voor hen om een wild dier van dichtbij te zien! We hebben ook nog een aantal giraffen getagt, die kregen een oortag, en een tag op hun staart. Dit was zeker het moeilijkste giraffen werk wat ik nog gedaan heb; met z’n vieren in de helikopter (niet ideaal qua gewicht), en Ulf dartte volwassen dieren. Zodra de giraffe bijna viel, werd de helikopter geland, en renden de onderzoeker, Ulf en ik naar de giraffe. Zodra de giraffe lag, sprong Ulf op het hoofd, ik trok de dart eruit, en gaf antidote (giraffen zijn heel gevoelig en moeten z.s.m. wakker gemaakt worden). Daarna positioneerde ik mijzelf op de nek, en kon de onderzoeker de staart tag opzetten, dat duurde wel even. Vooral bij de wat grotere giraffen was het niet altijd makkelijk om ze liggend te houden, en Ulf en ik werden dan ook een paar keer bijna opgetild met die sterke nekken van ze. Gelukkig konden ze geen ‘momentum’ krijgen. Zodra de onderzoeker klaar was, was het 3…2…1… af, en sprongen we allemaal van de giraffe af. De halsbanden en tags zullen de onderzoekers helpen om te zien hoe de dieren dit landschap hanteren; waar gaan ze naartoe, waar niet? Erg interessant, en heel belangrijk willen we dit gebied beschermen voor de toekomst! Momenteel is er nog niks, geen infrastructuur. Er zijn een paar lokale dorpjes (met niks) en that’s it. Dit is een van de weinige wildernissen nog op aarde.

En toen kwam Juli alweer tot een einde, maar niet voordat we nog op 5 farms kudus en elanden tegen hondsdolheid (rabies) gevaccineerd hebben. Rabies is een groot probleem in Namibië onder de kudus en elanden. Het lijkt erop dat ze elkaar aansteken, en zodra rabies de kop uitsteekt op een farm, is de kans goed dat de hele populatie besmet raakt, en dus sterft. Vaccinatie is het enige middel wat helpt om deze ziekte te stoppen.

Begin Augustus moesten we het hoge spoed naar de sable bul met het penis probleem. We zouden eerst met de helikopter gaan, maar uiteindelijk zijn we met de piloot in zijn auto gereden. De sable was erg ziek. Nadat de bloeduitslagen binnen waren, bleek dat hij een soort auto-immuun ziekte had, en niet meer beter zou worden. Hij werd de volgende dag uit zijn lijden verlost. Nu moesten wij door naar een andere farm, om de neushoorn die het draad om zijn voet had voor de laatste keer te behandelen. Maar, we hadden geen auto omdat we met de piloot waren meegereden. Ditmaal kregen we een taxi in stijl… we vlogen met de enorme helikopter naar de andere farm, behandelde de neushoorn, en werden afgezet op Ulf’s farm. Wat een luxe 😉

Na een middag en ochtend thuis te zijn geweest, konden we weer door naar het noorden, we hebben bij Juliette vijf neushoorns onthoornd, DNA van drie kalfjes afgenomen, en drie jonge neushoorns verhuisd. Hierna hadden we eindelijk even een paar dagen rust, heerlijk om rustig alle admin te verwerken! Tussendoor werden we weer gebeld voor dezelfde wrattenzwijn, met ditmaal een strik om haar snuit!

Verder blijft het deze week, en hopelijk ook volgende week rustig. Vanaf de 24e zullen we weer non-stop op pad zijn voor bijna 4 weken achter elkaar voor een aantal leuke projecten! Groetjes aan iedereen, foto’s zijn te vinden op: https://photos.app.goo.gl/yJs9TjeYtidxJbpd6